Özürlülerin rehabilitasyonunda özürün ve çocuğun yeteneklerinin iyi bilinmesi gerekir.
Gerek zihinsel, fiziksel, ortopedik özürlülük ve gerekse görme iÅŸitme gibi duyusal özürlerde çocuÄŸun fiziksei, psikolojik, sosya! ve motor geliÅŸimi de etkilenir. Bu nedenle rehabilitasyonÂda Ekip Çalışmasının önemi vardır. (Åžekil 1)
üc UĞRAŞI FİZYO KONUŞMA
TERAPİSİ TERAPİST PSİKOLOG TERAPİST
ÇOCUK ___p. NÖROLOGU BEYİN ÖZÜRLÜ ÇOCUK 4 ORTOPEDİ
J <-------- ODYOLOG
t t
ÖZEL ÖZEL EĞİTİM EĞİTİM
Şekil 1 : Özürlülükte ekip çalışması
Özürlü çocuÄŸu yaşı gereÄŸi ilk gören çocuk hekimi, çocuk hemÅŸiresi ve ebeler olabilmekteÂdir. Çocuk hekimi tarafından görülen çocuk özürüne göre konu ile ilgili uzmanlar tarafından da deÄŸerlendirilmelidir. Bu uzmanlar Fizyoterapist, Psikolog, ortopedist, odyolog, konuÅŸma terapisti ve öze! eÄŸitim uzmanlarıdır. ÖrneÄŸin Sarebral Palsi- li bir çocukta temel olarak haÂreket ve postür bozukluÄŸu vardır. Ancak ek olarak da zihinsel, konuÅŸma, iÅŸitme özürü ve epiÂlepsi de bulunabilir. Bu nedenle bu çocukta rehabilitasyon için öncelikle en gerekli olan spastisiteyi azaltma ve ambulasyona yönelik uygulamalar yapılmalıdır ve fizyoterapist ge-reklidir. GeliÅŸebilecek ikincil ortopedik bozukluluklar için ortopedist, konuÅŸma terapisti ve psikiolog gerekebilir. Bu sorunların yanında eÄŸer zihin engeli de varsa özel eÄŸitim verilmeliÂdir.
Özürlü çocukların rutin saÄŸlık kontrolleri de ayrı bir özellik gösterir. Çocuk hekimi tarafından düzenli olarak kontrol edilen çocuk beslenme, aşılanma, aÄŸtz hijyeni, uyku düzeni, araya giÂren çocukluk hastalıkları ve motor geliÅŸimi yönünden izlenmelidir. GerektiÄŸinde diÄŸer uzÂmanlardan da konsültasyon istenir. Zihinsel engelli çocuklar IQ derecesine göre özel eÄŸitim alınmalı ve aynı zamanda psikoloÂjik, sosyal ve aile eÄŸitimi ve iletiÅŸimi de saÄŸlanmalıdır. Bu çocuklarda adolesan döneminde emosyonel, davranış ve seksüel sorunlar önem kazanabifir.
Ortopedik özürlü çocukların özellikle ambulasyonu saÄŸlanmalı ve günlük yaÅŸamı kolayÂlaÅŸtıracak önlemler aiınmalıdır.(Tekerlekli sandalye, giriÅŸ katında yaÅŸama, toplum içinde ulaşımlarının kolaylaÅŸtırılması gibi)
Görme engelli çocukların yaÅŸadığı ortamın güvenli olması ve eÅŸyaların ona göre düzenlenÂmesi, sınıfta en önde oturmaları, görmeyenier için geliÅŸtirilen Braiile alfabesini öğrenmeleri
günlük yaşamlarını kolaylaştırır.
İşitme engelli çocukların rehabilitasyonunda ise işitme cihazlarının kullanılması yüz yüze konuşurken dudaktan okumayı öğretmek gereklidir. Ayrıca işitme engelliler için geliştirilmiş "işaret dili" öğretilmelidir. Sözel İletişim kurmaya yönelik eğitimde verilebilr.