Öğrenci merkezli eğitim kavramıyla eğitime, öğrenmeye, öğretmeye ilişkin önemli algısal değişimler söz konusudur. “Ne öğretelim? Nasıl öğretelim? Ne ile öğretelim?” şeklindeki bakış açısından, “Ne öğrenmek ister? Öğrenmek için ne yapacak? Öğrenmesine neler yardım edebilir? Hangi derinlikte öğrendi?” şeklindeki bakış açısına dönüş, öğrenci merkezli eğitimin doğurgusu olarak ifade edilebilir.
İfade edilen bu algısal dönüşüme bakıldığında, öğretme kavramının sorgulandığı, süreçte asıl işlemin öğrenmek olduğu düşüncesinin ortaya çıktığı söylenebilir. Öğrenme süreci gözlendiğinde, süreçte yapılan asıl işin öğrenmek olduğu, öğretmek diye bir şeyin olmadığı ifade edilebilir. Eğitimde vazgeçmemiz gereken düşünce, birine bir şey öğrettiğimiz fikridir. Aslında hiç kimse hiç kimseye hiçbir şey öğretemez; öğrenme birey tarafından bağımsız olarak gerçekleştirilir. Örneğin, “Öğrencilere 7’nin katları tablosunu öğrettim.” demekle, aslında “Öğrencilerin 7’nin katları tablosunu öğrenmeleri için gerekli ortamı hazırladım.” demiş oluruz.
Bireyin ihtiyacı geleceğe hazırlanmaktan çok, daha nitelikli olmaktır. Şunu bilmek gerekir ki, çocuklar büyüklerin minyatür halleri değildir. Onlar davranışları, duygularıyla da büyüklerin bir benzeri değildirler. Onlar birbirlerinin benzeri kopyalar da değillerdir. Aralarındaki bireysel farklar, onları tanımlayan temel belirleyicilerdir. Aralarındaki bu farkları görerek, onların bu farklığını göz önünde bulunduracak esnek bir eğitim ortamı hazırlamak gerekir
Bu bağlamda eğitim sisteminde tartışılan kavramlar bireysel farklılıklar, bireyin ihtiyaçları, esnek eğitim ortamı kavramları olmuştur. Öğrenci merkezli eğitim de bu kavramlara ve bunlar etrafında oluşturulan tartışmalara dayalı olarak eğitim sistemlerinde değişimler önermektedir. Öğrenci merkezli eğitim şöyle tanımlanmaktadır: “Öğrencinin öğrenme sürecindeki sorumluluk ve aktivitesini, öğretmenin ne yaptığından daha fazla önemseyen düşünme ve öğrenme yoludur. Geleneksel ve didaktik öğretim metodunda yer alan öğretmen kontrolü ve akademik içeriğe yapılan güçlü vurgunun aksine; öğrenci merkezli eğitimde öğrenci sorumluluğu ve aktivitesi, sürecin kalbini oluşturur.” Öğrenci merkezli eğitim, genel hatlarıyla incelendiğinde aşağıda sıralı yedi temel özelliği içerdiği söylenebilir.
1.   Pasif öğrenmeden çok aktif öğrenmeye dayanır.
2.   Derinlemesine öğrenme ve anlamaya vurgu yapar.
3.   Sorumluluk ve hesap verilebilirliğin öğrenciler arasında artışını amaçlar.
4.   Öğrenciler arasında özerklik duygusunun artışını amaçlar.
5.   Öğrenci ve öğretmenler arasında inter bağımsızlık sağlar. (öğrencilerin öğretmene tamamen bağımlı veya tamamen bağımsız olmalarının zıttı olarak)
6.   Öğretmen ve öğrenciler arasındaki iki taraflı saygıyı esas alır.
7.   Öğretmen ve öğrenciler için öğretme ve öğrenme sürecinde yansıtıcı düşünme yaklaşımını gerektirir.
Birçok çalışmada öğrenci merkezli eğitimin geleneksel eğitimden farklılıkları dile getirilmiştir. Bu farklılıklar başlıklar halinde Tablo 1’de özetle sunulmuştur.

Tablo 1. Öğrenci merkezli eğitim ile geleneksel öğretim arası farklar
Boyutlar   Geleneksel Yaklaşımlar   Öğrenci Merkezli Yaklaşımlar
Öğrenci   Homojen öğrenci grupları, küçük ortak paylaşımlar   Heterojen öğrenci grupları, öğrencilerin bireysel özellik ve ihtiyaçları
Öğrenme
Yöntemi   Pasif düz anlatım, çok az grup çalışması, öğrencilerden beklenen; kendilerine söylenenlerin tekrarı, bellekte bilginin rastlantısal dolaşımı ve kaybolması.   Aktif, anlatım dahi aktif katılımlı, yoğun grup çalışmaları, öğrencileri düşünmeye zorlayan, yaratıcı, kalıcılığı kolaylaştıran
Öğretim   İleti üzerine kurulu bir ortam, az grup çalışması, küçük parçalar halinde ve esnek olmayan ünite ve modüller.   İnteraktif anlatım, yoğun grup çalışmaları, konu seçiminde esnek ünite ve modüller.
Geri bildirim   Öğretmenden öğrenciye sınırlandırılmış, sayısallaştırılmış geri bildirimler.   Öğretmen ve öğrencinin birbirlerine karşılıklı sınırlandırılmamış ve niteliğe ilişkin geri bildirimleri.
Değerlendirme   Büyük oranda sonuca yönelik, dönem sonu sınavlara dayalıdır.   Biçimlendirme ve sonuca yönelik değerlendirme bir arada kullanılır, Öğrenme sürecinde yapılan çalışmalar ve sınavlar bir arada değerlendirilir.
Öğrenme
Çıktıları   Belirlenmiş birtakım davranışların kazanılmış olması   Bilgi ve becerileri birlikte ortaya çıkarmak ve bunları gerçek yaşamda kullanmak
Sorumluluk   Görevliler öğrencilerin öğrenmesinden sorumlu, güç öğretmenin kontrolünde   Öğrenciler kendi öğrenmelerinin sorumluğunu çok fazla taşır. Bağımsız, bireysel hesap verme sorumluluğu ve sürece yüksek katılım vardır.
Etkililik   Az etkili   Çok etkili
Motivasyon   Çok az ya da hiç geri bildirim olmadığı ve başkasının aktifliğine dayalı olduğundan motivasyon düşüktür.   Bireysel hedeflerin oluşturulmasında çok motive edici, yapılandırma sürecinin işlediği bir süreç.
İlginçlik   Başkasının dikte ediciliğine dayandığı için hiç ilginç değil.   Öğrencilerin kendi öğrenmesini düzenlemesi konusunda esnek bir yapıyla karşılaşması çok ilginç durumlar oluşturur.
Güven   Hangi öğrenme materyalinin güvenli olduğu konusunda kesinlik yok, geri bildirim ve güven az.   Güçlü ve olumlu iletişim ağı ve güvenli bir ortam.
Heyecan   Öğretmen gerekli değişiklikleri yaparsa dersin bazı boyutları heyecan verici olabilir. Ama geriye kalan kısmın tamamı sıkıcı   İçeriğin yapısı ve süreç sürekli heyecan verici

Öğrenci merkezli eğitimin oluşması bağımsız öğrenme sürecinin gerçekleşmesine bağlıdır. Bunun için de öğrencilerin öğrenmeyi öğrenme konusunda gerekli becerilere sahip olması gerekir. Öğrenmeyi öğrenme için öğrencilerin;
1.   Bilgiyi nasıl alacaklarını,
2.   Bildikleriyle yeni gelen bilgiyi nasıl bütünleştireceklerini,
3.   Bu bilgileri nasıl uygulayacaklarını bilmeleri gerekir.
 Öğrenci merkezli eğitim için öğrencilerin sahip olmaları gereken becerileri şunlardır;
1.   Öğrenciler, ders konusuyla ilgili çeşitli bileşenler arasında ilişki kurabilmelidir.
2.   Bağımsız şekilde öğrenebilmek için, öğrenciler bir eylem planı yapabilmelidir.
3.   Öğrenciler, kendi öğrenmelerindeki ilerlemeyi ve bunun kendileri için sonuçlarını test edebilmelidir.
4.   Öğrenciler, ders konusu ile önceden sahip oldukları (deneysel) bilgi arasında bir ilişki kurabilmelidir.
5.   Bağımsız öğrenmede, öğrencilerin ders konusunu yapılandırabilmeleri önemlidir.
6.   Öğrenciler, önemli ve daha az önemli konular arasında ayrım yapabilmelidir.
7.   Öğrenciler, bir şeyin işe yaramadığını gördüklerinde, gerekirse kendi öğrenme faaliyetlerini uyarlayabilmelidir.
8.   Öğrenciler öğrenme süreci sonrasında
•   Hangi hedefe ulaşmak istiyordum?
•   Bunun nasıl ele aldım?
•   Neler doğru, neler yanlış gitti?
•   Bir sonraki çalışma için bundan ne öğrendim? Sorularını sorarak öğrenme süreci hakkında düşünmeyi öğrenmelidir.
Yukarıda sıralanan özelliklerin uygulandığı bir derste öğretmenin yardımı ve öğrencinin üstleneceği görevler aşağıdaki gibi özetlenebilir.
Tablo 2. Öğrenci merkezli eğitimde öğretmen ve öğrenci görevleri.
Öğrencilerin görevleri
1.   Ders konularının bileşenleri arasında ilişkiler kurmak.
2.   Bir eylem planı hazırlamak

3.   Öğrenme sürecini ve sonuçları test etmek.
4.   Ders konusu ile deneyimleri arasında ilişki kurmak
5.   Ders konusuna yapı kazandırmak

6.   Önemli meseleleri daha az öneme sahip meselelerden ayırt etmek.
7.   Gerekirse öğrenme faaliyetlerini uyarlamak.

8.   Öğrenme süreci hakkında düşünmek (daha sonra).
   Öğretmenin yardımı
1.   Ders konularının bileşenleri arasındaki benzerlik ve farklılıklar hakkında düzenli olarak sorular sormak.
2.   Öğrencilerin mümkün olduğu kadar hangi öğrenme faaliyetlerini gerçekleştirmeleri gerektiğini belirlemelerine izin vermek.
3.   Öğrencilerin kendi başlarına sorular geliştirmelerine ve yanıtların niteliği yerine soruların niteliği üzerinde yoğunlaşmalarına izin vermek.
4.   Ders konularının bileşenleri ile öğrencilerin bu bağlamda edindikleri deneyim arasındaki ilişkiler hakkında düzenli olarak sorular sormak.
5.   Şemayı öğrencilere hazır şekilde dağıtmak yerine, öğrencilerin ders konusunu bir şema halinde düzenlemelerine izin vermek. Şemayı ve özetleri tartışmak ve karşılaştırmak
6.   Öğrencilerin ders konusu içindeki en önemli noktaları adlandırmalarına veya vurgulamalarına izin vermek (bunları hazır şekilde vermek yerine).
7.   Öğrenci bir öğrenme faaliyetinin istenilen sonuca yol açmadığını keşfettiğinde, öğretmen hemen bunun nasıl yapılması gerektiğini göstermemelidir. Bunun yerine, öğrencinin farklı bir öğrenme faaliyeti seçmesine yardımcı olmalıdır.
8. Öğrencilerin, analiz yaparak ve yansıtma yaparak kendi öğrenmelerini tanımlamalarına izin vermek. Bundan sonra, öğrenciler sonuçlar çıkarır ve eylem planları yapar. Ardından, kendi öğrenme süreçlerini iyileştirmek işin denemeler yapabilirler.