EK-FİİL (EK-EYLEM) (İ mek)
(i-di, i-miş, i-se, -im, -sin, -dir, -iz, -siniz, -dirler)


*Ek-fiil, eski Türkçe'de dilimizde kullanılan “i” eylemine bağlı olarak ortaya çıkmıştır. Bugün, tek sesle bir fiil oluşmamaktadır. Fakat, bu “i” eylemi görevini iki şekilde sürdürmektedir:
1) İsim veya isim soylu sözcüklere gelip, yüklem olarak kullanılabilmelerini sağlar.
İlk geçen araba sarıydı. (sarıydı:yüklem)
Günlerdir hastayım. (hastaydım: yüklem)

2) Basit zamanlı fiillere gelip, bileşik zamanlı filer oluşturur. Bileşik zamanlı fiilleri işlerken, ikinci kip ekinin aslında ek-fiil olduğunu belirtmiştik.
Ben de sizi soruyordum.
(Sor:fiil kökü, yor:şimdiki zaman eki, du:ek-fiilin görülen geçmiş zaman çekimi)

Kitap için bir yayınevi ile anlaşacakmış.
(Anlaş: fiil kökü, acak: gelecek zaman eki, mış:ek-fiilin öğrenilen geçmiş zaman çekimi)


Not: İsimlere gelen ek-fiilin olumsuzu “değil” edatı ile de yapılır.
Koşmama rağmen yorgun değilim.
Kaleci değilim ama kaleye geçebilirim.

İpucu: Ek-fiili bulmak için; ekleri, sözcükten ayrı idi, imiş, ise şeklinde yazıp, okuyabiliriz. Bu ayrım yapılabiliyorsa ek-fiil vardır.