|
Admin
|
 |
« : Ekim 07, 2007, 10:55:26 ÖS » |
|
EK-FİİL (EK-EYLEM) (İ mek) (i-di, i-miş, i-se, -im, -sin, -dir, -iz, -siniz, -dirler)
*Ek-fiil, eski Türkçe'de dilimizde kullanılan “i” eylemine bağlı olarak ortaya çıkmıştır. Bugün, tek sesle bir fiil oluşmamaktadır. Fakat, bu “i” eylemi görevini iki şekilde sürdürmektedir: 1) İsim veya isim soylu sözcüklere gelip, yüklem olarak kullanılabilmelerini sağlar. İlk geçen araba sarıydı. (sarıydı:yüklem) Günlerdir hastayım. (hastaydım: yüklem)
2) Basit zamanlı fiillere gelip, bileşik zamanlı filer oluşturur. Bileşik zamanlı fiilleri işlerken, ikinci kip ekinin aslında ek-fiil olduğunu belirtmiştik. Ben de sizi soruyordum. (Sor:fiil kökü, yor:şimdiki zaman eki, du:ek-fiilin görülen geçmiş zaman çekimi)
Kitap için bir yayınevi ile anlaşacakmış. (Anlaş: fiil kökü, acak: gelecek zaman eki, mış:ek-fiilin öğrenilen geçmiş zaman çekimi)
Not: İsimlere gelen ek-fiilin olumsuzu “değil” edatı ile de yapılır. Koşmama rağmen yorgun değilim. Kaleci değilim ama kaleye geçebilirim.
İpucu: Ek-fiili bulmak için; ekleri, sözcükten ayrı idi, imiş, ise şeklinde yazıp, okuyabiliriz. Bu ayrım yapılabiliyorsa ek-fiil vardır.
|