|
hatiç
|
 |
« : Haziran 27, 2008, 12:28:01 ÖS » |
|
Olguların çoÄŸunda hastanın yaÅŸaması bir yeniden canlandırma merkezine kaldınlma hızına baÄŸlıdır. Bu nedenle ilkyardımın iÅŸlevi, yaÅŸama olasılığım artıracak birkaç iÅŸlemi yapmak ve özelÂlikle cankurtaran çağırmakla sınırlıdır. Bu arada hasta olabildiÄŸince rahat ettiÂrilmelidir. Hastanın doÄŸru yerleÅŸtirilmesi büÂyük önem taşır. Başı aÅŸağıya doÄŸru sar-kıtılmamalıdır, çünkü bu konumda atarÂdamar, toplardamar ve kafaiçi basıncı önemli ölçüde yükselir. Hasta oturtulÂmak yerine yatırılmalıdır, çünkü oturÂma konumunda tansiyon düşer ve beyÂne giden kanın daha da azalmasına yol açabilir. Son olarak da boyun toplardaÂmarlarının baskı görmemesi için boyÂnun dönmesi ve eÄŸilmesi önlenmelidir. Nedeni ne olursa olsun yüksek ateÅŸ (hipertermi) ilaçlarla ya da dışardan soÂÄŸuk uygulanarak düşürülmelidir. YükÂsek ateÅŸ metabolizmayı hızlandırır, beÂyin ödemini ve beyindeki hasar belirtiÂlerini ÅŸiddetlendirir; 41°C'nin üzerine çıkarsa kalıcı sinir sistemi lezyonuna yol açabilir. Vücut sıcaklığının normalin altına (genellikle 36°C'nin altı) düşmesi (hi-potermi) yüksek ateÅŸ kadar önemli soÂrunlar yaratmaz. Hatta bazı durumlarda beyin metabolizmasını azaltmak için hafif bir hipotermi yaratılması yoluna gidilebilir. Hastanın kravat, yaka, kemer gibi giysileri gevÅŸetilerek solunumu olabilÂdiÄŸince kolaylaÅŸtırılmalıdır. Hasta saÂkin bir ortamda tutulmalı, gereksiz kiÅŸiÂler yanından uzaklaÅŸtırılmalıdır. Kusma sık görülür. Bu durumda kusmuÄŸun solunum yollarına kaçmaÂması için bütün önlemler alınmalıdır, çünkü çoÄŸu olguda görülen kısmı boÂyun kaslan felci kusmuÄŸun solunum yollarına kaçmasmı kolaylaÅŸtırır. HasÂtanın, yüzü yana dönük olarak bir kalÂçası üzerine yatırılması uygundur. Kasılma nöbeti ortaya çıkarsa hasÂtanın yaralanmaması için gerekli önÂlemler alınır; dilini ısırmasını önlemek için aÄŸzına yumuÅŸak, ama dayanıklı bir ÅŸey koyulur. Ağır ÅŸok belirtilen varsa hastamn sıcakta kalması saÄŸlanmalıdır Bütün bu önlemler alındıktan sonra uyÂgun tedavi ortamına ulaÅŸmayı bekleÂmenin dışında yapılabilecek ÅŸey yokÂtur. Hastamn uygun donanımlı bir merÂkeze acilen kaldırılmasından sonraki sorun beyindeki hasann nedenini saptaÂmaktır ve tanı koymak her zaman kolay deÄŸildir. Damar sertliÄŸi, emboli, kanaÂma, damar duvarının zayıflayıp balon-laÅŸarak (anevrizma) yırtılması gibi çeÂÅŸitli nedenlerden hangisine baÄŸlı olduÂÄŸuna göre tedavi stratejisi önemli ölçüÂde deÄŸiÅŸir. Hastanın yaÅŸaması ancak doÄŸru tam ve tedaviyle saÄŸlanabilir. Bu nedenle hasta en kısa zamanda uzmanÂlaÅŸmış merkezlere ulaÅŸtırılmalıdır.
|