Karahanlılar (840-1212)

- Uygurların Karluklar, Yağma, Çiğil Türkleri tarafından yıkılmasından sonra birleşen boylar tarafından kuruldu.

- Doğu ve Batı Türkistan'da yaşadılar.

- 934 yılında hükümdar Satuk Buğra Han Müslüman olunca, devlet resmi din olarak İslam'ı kabul etti. Satuk Buğra Han, Abdüİkerİm adını aidi.

- Bölgelerinde hakimiyet mücadelesi için Gazneliler. Oğuzlar (Büyük Selçuklular) ve Uygurlarla savaştılar.

-  En parlak dönemleri Yusuf Kadir Han Dönemi' dir. Onun ölümünden sonra İç karışıklıklarla devlet DoÄŸu ve Batı Karahanlılar olmak üzere ikiye ayrıldı (1044).

- Doğu Karahanlılara Karahitaylar son verdi.

-  Batı Karahanlılar ise HarzemÅŸahlar tarafından yıkıldı.

Karahanlıların Kültür Tarihi Bakımından Önemi:

1.  Türk-islam kültürünün temelini atıp, her yönden Ä°slam'a giriÅŸte köprü görevini üstlendiler.

2.  Ä°slamiyet sonrasında bile, islâm öncesi yapıyı korudular (Kurultay).

3. Karahanlılar Türkçe'ye çok önem verip geliştirdiler.

Bu nedenle şu eserler yazıldı:

-  KaÅŸgarlı Mahmut, Divan-ı Lügat-it Türk adlı eseri yazdı.

-Yusuf Has Hacib, Kutadgu Bilig adlı eseri yazdı.

- Edip Ahmet Yükneki, Atabetü'l Hakayık'ı yazdı.

- Ahmet Yesevi, Divan-ı Hikmet'i yazdı.

Bu eserler Türkçe'ye verilen önemi vurgulayan, dil zenginliğini ve -özellikle Arapça ve Farsça'dan zengin bir yapıya sahip olduğunu belirtir.

4.  Halkının tamamının Türk olması ve Türk topraklarında kurulmuÅŸ olmasından doiayı AraplaÅŸma ve FarslaÅŸma (Ä°ranİılaÅŸma) olmadî.

5.  Karahanlı Devleti, Ribat adıyla ilk kervansarayları yaptılar.