Kanamanın nedeni bir yaraysa, üç olası­lık vardır. Birinci durumda, derinin yü­zeysel yaralarında olduğu gibi yalnızca kılcal damarlardan küçük bir kan kaybı olabilir. Bu olgularda kan damarlardan yavaşça çıkar ve bir gazlı bezle bastırıl­dığında kanama durabilir.
ikinci durumda, bir toplardamar ya­ralanması söz konusudur: Kan, koyu renkte, yavaş ve sürekli bir biçimde akar ve kanama, birkaç kez katlanmış gazlı bezin yara üstüne parmak uçlany-la güçlü bir biçimde bastırılmasıyla ko­layca durdurulabilir. Ama çapı çok bü­yük bir toplardamar kanamasında bu mümkün olmayabilir.
Üçüncü olasılıkta parlak kırmızı renkteki kan şiddetli bir biçimde ve na­bız atımlarına uyan düzenli aralıklarla fışkırır; bu durumda bir atardamar kesi-5İ söz konusudur ve öncekilerden daha tehlikelidir.
Bu durumda, özellikle de yırtılan atardamarın çapı büyük olduğunda, yal
nızca yaranın üstüne baskı uygulamakla kanama durmaz. Bayılmayı önlemek için hastayı başı aşağıya gelecek biçim­de yatırdıktan sonra, yaranın üstüne elle güçlü bir biçimde steril bir gazlı bez kompresi, temiz bir havlu ya da buluna­bilen en temiz bez bastırılır. Kompres kanla dolarsa, bunun üstüne doğrudan bir başkası eklenir ve basmaya devam edilir.
Bu da yeterli olmazsa, kan akımını kaynağına, yani kalbe olabildiğince ya­kın bir noktada durdurmak gerekir ve baskı yaranın daha yukarısına uygula­rın:. Bu önlem ancak yara kol ya da ba­cakta ise uygulanabilir. Bu durumda, kolda dirseğin üstünde omza yakın bir yerde, bacakta ise kasığa yakın bir nok­tada basınç uygulanır. Önkolda ve dizin altında, yani çift kemik bulunan bölüm­lerde bu işlem uygulanmaz.
Kan akımını durdurabilecek bir bas­kı gücü elde etmek için, eğer bir he-mostatik bağ (ince bir lastik tüp) varsa kol ya da bacağın çevresinde sıkı bir bi­çimde bir ya da iki kez döndürülür, da­ha sonra düğümlenir ya da güçlü bir pens ile tutturulur. Hemostatik bağ yok­sa top biçiminde yuvarlanmış bir men­dil ya da bez parçasından, ya da yumur­ta büyüklüğünde bir taştan yararlanıla­rak sert bir yastıkçık yapılır ve bir kayış İle belirtilen noktalardan birine sıkıca bağlanır.
Kol ya da bacağı çevreleyen bu bağ­lama biçiminin baskı gücü, bağın bir baston ya da sopa yardımıyla bükülme-siyle daha da artırılabilir; atardamar yastıkçık ile alttaki kemik arasında iyi
ce sıkışana kadar sopa döndürülür. Bu tür bir aygıtı hazırlamak için gerekli sü­re boyunca baskı parmaklarla uygula­nır.
Ama bu bağ, tanımlanan biçimde 25-30 dakikadan fazla kalmamalıdır. Daha uzun bir süre kalması durumunda alttaki dokular yeterince besleyici kan alamadığından ağır lezyonlar ortaya çı­kabilir. Belirtilen süreden sonra heki­min yardımı sağlanamazsa dikkatli bir biçimde bağı gevşetmek ve bu arada yaralı kol ya da bacağı yukarı kaldıra­rak parmaklarla birkaç dakika daha bas­kı uygulamak gerekir.
Baş, boyun, göğüs, koltukaltı, kasık bölgelerindeki kanamalarda yukarıda belirtilenler uygulanamayacağından, tek uygun yöntem bir kompres ya da kumaş parçasını parmaklarla yara üze­rinde bastırarak doğrudan baskı uygula­maktır; kan akımının durması halinde de bu kompres çıkarılmamalıdır.
Kanama durduğunda, yaraya dokun­madan, alkolle ıslatılmış bir pamuk ya da bez parçasıyla yara çevresindeki de­rinin temizlenmesi yeterlidir; bölge ku­rumaya bırakılır ve kenarları tentürdi­yotla silinir; son olarak steril bir gazlı bezle Örtülür ve fazla sıkı olmayan bir sargıyla sarılır.
îç kanamalarda yalnızca cerrahi gi­rişim uygulanabilir; hastaya yardım ederken bir şok durumunun ortaya çık­ması önlenmeye çalışılır; hasta sırtüstü yatırıldıktan sonra yüzü yana dönük tu­tularak bir örtüyle Örtülür ve hızla en yakın ilkyardım merkezine ulaştırılır. Asla uyarıcı ilaç verilmemelidir.