(1840-1888), Osmanlı şairi ve yazarı. Müneccimbaşı Mustafa Asım Bey'in oğlu, Abdüllatif Paşa'nın torunu olan, dedesiyle Anadolu, Rumeli ve Sofya'da bulunup, özel derslerle yetiştirilen Namık Kemal, İstanbul'a dönünce (1875) Tercüme Odası'na girerek, Tasvir-i Efkâr'da yazmaya başladı. Şinasi'nin Paris'e kaçmasından (1865), sonra gazetenin yayınını sürdürüp, Yeni Osmanlılar'a katıldı. Siyasal yazıların yasaklanmasından sonra Erzurum Vali yardımcılığıyla İstanbul'dan uzaklaştırılmak istenmesi üzerine Paris'e kaçıp (1867) Londra'da Ziya Paşa'yla Hürriyet gazete­sini çıkardı (1868); ama çok geçmeden Yeni Osmanlılar' la görüş ayrılığına düşerek gazeteden ayrıldı. 1870'te İstanbul'a dönüp, Ebüzziya Tevfik'le ibret gazetesini çıkarmaya (1872) başladıysa da, "Garaz marazdır'' başlıklı yazısından ötürü gazete kapatılarak Gelibalu mutasarrıflığına atandı. Kısa süre'sonra İstanbul'a dö­nüp, İbrefe yazmayı sürdürdü; ama Vatan yahut Silistre oyununun oynandığı gece çıkan olaylar ve bu olayların Ibret'te yayınlanması üzerine gazetesi süresiz kapatılarak, Magosa'ya (Ahmet Mithat Efendi Rodos'a) sürüldü. Murat V tahta çıkınca aftan yararla­narak İstanbul'a dönüp (1878), Şurayı Devlet üyeliğine getirilerek Kanunu Esasî'nin çıkarılmasında rol oynadı. 1877'de asayişi bozan davranışlarda bulunmaktan tutuklanarak yargılandı ve Midilli'ye sürüldü. Midilli (1879), Rodos (İ884) ve Sakız (1887) mutasarrıflıklarında bulunup, bir daha İstanbul'a dönemeden Sakız'da öldü. Mezarı isteğine uygularak 1889'da Bolayır'a (Gelibolu) aktarıldı.
Tanzimat edebiyatı döneminin en önemli düşünce ve sanat adamları arasında yer alan Namık Kemal, Leskofçalı Galip ve Yenişehirli Avni etkisinde, divan edebiyatı geleneğini sürdüren şiirlerle edebiyata atılmış, Şinasi'yle tanışıp Paris'e gittikten sonra Batı etkisinde yeni bir edebiyatın gelişmesi için uğraşmış, sanatın halkı eğitmek için bir araç olduğunu vurgulayarak, özellikle eleştiri, makale, oyun, roman türlerinde verdiği yapıtlarla halkın çıka­rını koruyacak bir meşrutiyet yönetimi kurulması için çalışmış, dilde yalınlaşmayı ve konuşma dilinin kulla­nılmasını öğütlemekle birlikte, oyunları dışında süslü, ağır bir dille" yazmıştır. Başlıca yapıtları arasında Vatan yahut Silistre (oyun, 1873), Zavallı Çocuk (oyun, 1873), Akif Bey (oyun, 1874), GülnihaI (oyun, 1875), İnti­bah "(ilk edebi roman, 1876), Cezmi (ilk tarihi roman) Tahrib-i Harabat (eleştiri, 1885), Kenan Müdafaanamesi (eleştiri, 1908'de basıldı), Bütün Şiirleri (1941'de basıldı), Osmanlı Tarihi (3 cilt, yeni basımı, 1971-1974), Büyük İslam Tarihi(1975'te basıldı),. vb. sayılabilir.