(1908), Türk bestecisi. Ortaöğre­nimi sırasında Mesut Cemil Tel'den viyolonsel, Cemal Reşit Rey'den armoni dersleri alan, istanbul Erkek Iisesi'ni bitirdikten (1926) sonra müzik çalışmalarını Viyana'da sürdüren Necil Kâzım Akses, Viyana Devlet Müzik ve Temsil Akademisi'nde Joseph Marx'la ve Prag Devlet Konservatuvarı'nda Josef Suk'la çalıştı. Yurda dönünce Paul Hindemith'le birlikte Devlet Konservatu-varı'nı kurmakla görevlendirilip,Ankara Devlet Konser-vatuvan müdürlüğü (1948), Güzel Sanatlar Genel müdürlüğü (1949), isviçre (1954) ve Almanya'da (1955) Kültür ataşeliği, Devlet Operası Genel müdürlüğü (1958) yaptı. 1971'de "Devlet Sanatçısı" unvanı verilip, 1972'de emekliye ayrıldıysa da, Ankara Devlet Konservatuva­rı'nda beste dersleri vermeyi sürdürdü.
Kalabalık, yüklü, uzun ve kalın partisyonlarla büyük formlara ilgi duyan Necil Kâzım Akses, yapıtlarında genellikle Türk makamlarından yararlanarak modal bir çoksesliliğin sınırları içinde kalmış, başlangıçta halk müziğinin ritim ve ezgi öğelerine yer verirken, son­radan yerel öğeleri müziği içinde eriterek evrensel dile ulaşmıştır. Başlıca yapıtları arasında Mete (bir per­delik opera, 1934), Çiftetelli (orkestra için senfonik dans, 1934; Prag'da çalındı), Minyatürler (piyano için 7 parça, 1947'de Prag'da çalındı), Senfoni (No:l, 1966), Itrt'nin Neuakâr'ı Üzerine Scherzo (1970'te büyük orkestra için yeniden düzenlendi), 50. Yıl Marşı (ses ve orkestra için, 1973), Senfonik Destan (soprano, koro ve orkestra için, 1973), 3. Senfoni (1979-1980), 4. Senfoni (1983), vb. sayılabilir.