(1044-1123/1136), İranlı şair ve bil­gin. Yaşamı konusunda elde pek bilgi bulunmayan Ömer Hayyam'ın (asıl adı Ebûl Feth Ömer hin İbrahim' dir), felsefe, mantık, gökbilim, matematik öğrenimi yap­tığı, Belh, Buhara, Bağdat ve Merv'i dolaşıp, Selçuklu Sultanı Melikşah ile Karahanîı Sultanı Şemsülmülk'ten yakınlık gördüğü sanılmaktadır. Döneminde özellikle bilim adamlıgıyla tanınmış, ama sonraki yüzyıllarda şairliği ağırlık kazanmış ve rubai türünün kurucusu ola­rak en büyük islâm şairleri arasında yer almıştır. Baş­lıca yapıtları arasında Rubailer (Dörtlükler), Muhtasar fi'l-vücud(V arlığa İlişkin Bilgi Özeti), El Cebr (Cebir), Ravzatjil-ukul (Akıllar Bahçesi), Mizan ül-Hikem (Bilge­likler Ölçüsü), vb. sayılabilir.