(1914-1970), Türk yazan. Milletvekili Abdülkadir Kemali'nin oğlu olan, babasının kurduğu Ahali Cumhuriyet Fırkası kapatılınca Suriye'ye kaç­ması (1931) üzerine ortaokuldaki öğrenimini yarım bırakmak zorunda kaîan Orhan Kemal (asıl adı Mehmet Raşit öğütçü'dür), bir yıl kadar babasının yanında kal­dıktan sonra Adana'ya dönerek (193ü1» çırçır ve dokuma fabrikalarında işçilik yaptı. Askerliği sırasında yabancı bir rejimi övmek suçuyla beş yıl hapis cezasına çarpılıp (1939), Bursa Cezaevi'nde Nazım Hikmet'ile tanıştı. 1966'da lokantada propaganda yaptığı suçlamasıyla 142. Madde'den yargılandıysa da, aklandı.
Raşit Kemal ve Orhan Raşit imzalarıyla yayınladığı '1939) şiirlerle edebiyata giren, Nazım Hikmet'in etki­siyle öykü ve romana yönelen Orhan Kemal, Adana'daki işçi çevrelerini, göçmen mahallelerinin insanlarını gerçekçi bir tutumla anlatırken sanayileşen Türkiye'nin toplum yapısını, işçi - işveren ilişkilerini, büyük kente çalışmaya giden gurbetçilerin serüvenlerini ve geçim kavgalarını "küçük insan"ın dünyası çevresinde yansıtmış, Türk öykü ve romanında toplumcu gerçekçiliğin başlıca yazarları arasında yer almış, film senaryoları ve oyunlar da yazmış, ölümünden sonra adına bir roman armağanı konmuştur.

Başlıca yapıtları arasında ' Ekmek Kavgası (Öyküler, 1946), Baba Evi (roman, 1949), Avare Yıllar (roman, 1950), Sarhoşlar (öyküler, 1951), Murtaza (roman, 1952), 72. Koğuş (öyküler, 1954), Bere­ketli Topraklar Üzerinde (roman, 1954), Kardeş Payı i (öyküler, 1957; 1958 Sait Faik armağanı), Devlet Kuşu (roman, 1958), Eskici ve Oğulları (roman, 1962), Kanlı ;, Topraklar (roman, 1963), Müfettişler Müfettişi (roman, 1966), Önce Ekmek (1968; 1969 Sait Faik armağanı ve Türk Dil Kurumu Öykü ödülü), Arkadaş Islıkları (roman, 1968), Üç Kâğıtçı (roman, 1969), vb. sayılabilir.