Kurumların amaçlarına yönelik çalışmalarında, madde ve insan kaynaklarından yararlanma, aralarında ahenkli bir işbirliğinin sağlanması şekli değerlendirilir. Teftişin yapılması ve değerlendirilmesi ilke ve kurulları bir örgüt için saptanabilirse de aynı sisteme bağlı, farklı amaçlı değişik alan ve seviyelerdeki kurumlar için her zaman geçerli olamaz.

   Kurumların yönetimlerinde ortak olan yönler olabilecektir. Bu ortak yönler için teftiÅŸ ve deÄŸerlendirme esasları saptanabilir ve aynı ölçütlere göre deÄŸerlendirme yapılabilir. Bu esaslar hiçbir zaman teftiÅŸ kapsamını ve müfettiÅŸ etkinliklerini sınırlandıramaz. Ancak teftiÅŸ sırasında müfettiÅŸler arasında ortak ölçülerin kullanılmasına yardımcı olabilir. (Milli EÄŸitim Bakanlığı Müessese TeftiÅŸleri, 1967 s.3) TeftiÅŸ sonunda kurum çalışmalarının deÄŸerlendirilmesinde aÅŸağıdaki üç temel ölçüt kullanılır. Birincisi, kurumun amaçlarını belirleyip çalışmalara yön veren planda belli aÅŸamalar için öngörülen nitelik veya nicelik olarak belirlenen hedeflere ulaÅŸma dereceleridir. Ä°kincisi, çalışmaların baÅŸlangıcı ile bitiÅŸi arasında veya bilirli bir sürede verimlilik, ürün veya kazanç gibi göstergelerde elde edilen somut geliÅŸmelerdir. Üçüncüsü kurumun saÄŸladığı geliÅŸme seviyesinin, olanaklar göz önünde tutulduÄŸunda, eldeki kaynaklara veya benzeri örgütlere göre durumudur.

   Kurumların teftiÅŸi, önceden hazırlanan programlara göre yapılır. kurum çalışmaları çeÅŸitli amaç ve yaklaşımlara teftiÅŸ edilirse de, müfettiÅŸ yapağı deÄŸerlendirme için aÅŸağıdaki soruları cevaplandırmalıdır.

   1- Kurumun örgüt yapısı nasıldır, modeli ve çalışmasını olumlu veya olumsuz yönde etkileyen etmenler nelerdir?
   2- Kurumun örgüt yapısının büyüme veya küçülme eÄŸimli, iletiÅŸim ve etkileÅŸim nasıldır, etken faktörler nelerdir?
   3- Kurumda çalışan personelin nitelikleri ve görevleri belirgin midir, görev yetki ve sorumlulukları ile yerine getirme durumları nasıldır?
   4- Kurumda görevli personelin iÅŸlerinde baÅŸarılı olmalarını etkileyen eksiklikleri ve bunların nedenleri saptanmış mıdır; örgüt iklimi ve çevre iliÅŸkileri nasıldır?
   5- Kurumda personelin hizmet içinde yetiÅŸtirilmesi, isteklendirilmesi ve özendirilmesi için çalışmalar yapılıyor mu, baÅŸarı derecesi nasıldır?
   6- Kurum çalışmalarında yararlanılan kaynakların nicelik ve nitelikleri saptanmış, verimli ve etkili kullanma gayreti gösterilmekte midir?
   7- Kurumda iç ve dış koordinasyon nasıl saÄŸlanmaktadır. Olumlu ve olumsuz yönde etkileyen unsur nelerdir?
   8- Kurumda karşılaşılan baÅŸlıca sorunlar nelerdir ve çalışmaları hangi yönlerden etkilenmektedir, nasıl çözümlenebilir?
   9- Kurum çalışmalarında karşılaşılan sorunların çözülebilmesi için neler yapılmıştır, önlemlerin yeterlilik derecesi nedir?
   10- Kurumda geleceÄŸe ait çalışma, plan ve programları nasıl hazırlanmıştır, gereksinmelere cevap verecek nitelikte midir?

   Kurumlarda yapılan genel teftiÅŸler sonunda saÄŸlanan veriler kıyaslanır, yorumlanır ve deÄŸerlendirilir. DeÄŸerlendirme sonuçları kurumun teftiÅŸ defterine yazılır ve imzalanır. TeftiÅŸ sırasında saptanan ve giderilmesi öngörülen hata ve eksikliklerde bu deftere yazılır. MüfettiÅŸ bunlardan giderilmesinin izlenmesini zorunlu görüyorsa durumu TeftiÅŸ Kurulu BaÅŸkanlığına BaÅŸkanlık kurumunun baÄŸlı bulunduÄŸu daireye bildirilir. MüfettiÅŸler genel teftiÅŸ için gittiÄŸi kurumda ilk defa bu defteri incelerler, daha önce teftiÅŸ eden müfettiÅŸlerin deÄŸerlendirme sonuçları hakkında bilgi edinilir.