Bakanlık müfettişleri Milli Eğitim Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatındaki bütün birimlerin, orta dereceli eğitim kurumlarının, ilköğretim müfettişleri il sınırları içinde remi ve özel ilköğretim okulları ile Bakanlığa bağlı kurumların ve valiliğin uygun göreceği birimlerin kurum teftişini yaparlar.



   Kurum teftişi ilke olarak kurumun yapısına göre sayıları değişen ve en az iki müfettişten oluşan bir grup tarafından yapılır. Kurum teftişinin başarılı olabilmesi için karşılaşılan sorunlara çözüm yollarının bulunması gerekir. Kurum teftişinde dikkat edilecek hususlar, planlama uygulama ve değerlendirme aşamalarına göre 3 ana grupta toplanabilir
1.   Planlama Aşamasında

Her sistemde yapılan en iyi teftiş kuşkusuz planlı olarak yürütülen teftiştir. Teftiş
planı, amaçları, izlenecek politikayı ve değerlendirmeyi kapsamına alır. İyi bir teftiş planı için aşağıdaki hususların göz önünde bulundurulması gerekir.
   
   a) Amaçların saptanması: Kurum teftişinde amaçlar kurumun amaçlarına ulaşma derecesini belirlemeye yönelik olarak saptanır. Kurum teftişinin amaçları teftişte genel amaçların kuruma uyarlanması ile sarılabilir.
   b) Kurumun tanınması: Teftiş planının yapılabilmesi için, kurumun örgüt yapısı, kademeler, görevlerin dağılımı, personel kaynakları, yeterlikleri, çalışma koşulları, kurumun  fiziki olanaklarının önceden incelenmesi ve saptanması gerekir.
   c) Gözlenecek faktörlerin saptanması: Kurum teftişi bir bakıma yönetimin teftişidir. Kumrun amacına ulaşabilmesi için insan ve madde kaynaklarını sağlama ve yararlanmasında yapılan işlemlerin, beklenen davranışların saptanması gerekir. Bunun için kurum yönetiminin görevleri analiz edilerek görev alanları, alanlara giren işler ve işlemler ayrıntılı olarak belirlenir.

   2- Planın Uygulanması Aşamasında

   Kurum teftişinin başarılı olabilmesi için, etkili teftişin özellikleri ve teftişte esas olan ilkeler ile prensipler dikkate alınarak, genel kurullara uygun bir biçimde yapılması gerekir.

   a) İşbirliğinin sağlanması: Bir kurumu teftiş etmekle görevlendirilen müfettiş grubunun kendi içinde iyi bir işbirliği kurması gereklidir. İşbirliğinin nasıl, kimler tarafından sağlanacağı teftiş planında belirlenir ve planın uygulanmasında karşılaşılan sorunları çözüm yolları aranır. Bu sorunlar genelde müfettiş sayısından, yeterliklerinden ve davranışlarından kaynaklanır.

   b) Gözlem ve incelemenin yapılması: Kurum teftişinde, eğitim ve yönetim etkinliklerinin kurumun amaçları doğrultusunda ve yasal hükümlere uygun olarak yürütülme durumu, insan ve madde olanaklarının verimli biçimde kullanılması ve bunlarla ilgili kayıtların tutulma durumu incelenir. Bu inceleme yapılırken gözlem formunda yazılı işlemlerin her biri ayrı ayrı gözlenir.

   c) Kurum denetim raporunun hazırlanması: Kurum denetiminde gözlenecek faktörlerin her biri dikkatle gözlendikten ve incelendikten sonra kurum teftiş raporu usulüne uygun olarak yazılır. Denetim raporu, denetinin değerlendirme sonuçlarını gösterir. Bu nedenle gözlem sonuçları kısa açık ve anlaşılır bir ifade kullanılarak yazılır.

   d) Önlemlerin uygulanması ve izlenmesi: Kurum teftişi sırasında görülen eksikliklerin ve hataların giderilmesi için önerilen önlemlerin yerinde, zamanında ve usulüne uygun olarak uygulanmasına yardım edilir.



   3- Değerlendirme ve Raporlama Aşaması:

   Kurum teftişi, örgütün çeşitli alanlarında ve madde kaynakları ile de ilişkili olmasına karşın sonunda özellikle kurumun yönetiminin değerlendirilmesi şeklinde sonuçlanır. Bu bakımdan teftiş amacının gerçekleşmesinde önemli bir sorun, müfettiş ile kurum yöneticilerinin teftişin almanı ve kapsamı konusunda tam bir anlayış içinde bulunmamalarıdır. Aslında yasal hükümlere göre kurum teftişi görevinin büyük bir kısmı kurum yöneticilerine verilmiştir. Bu teftiş sonunda yöneticinin kurumdaki etkinlikleri izleme ve değerlendirmedeki başarısı ortaya çıkartılmış olur. Değerlendirme ve raporlamada aşağıdaki işlemler kurullara uygun olarak yapılır.

   a) Toplantı düzenlenmesi: Her yöneticinin birinci derecede amacı ve göre i, örgüte var olanlardan daha iyi ve fazlasını sağlamaktır. Yönetici bu rolü oynarken, beraberinde çalışan insanlardan yararlanır. Bir örgüte görev alan bireylerin arasındaki ilişki, yaptıkları işlere göre yetki ve sorumluluklarını birlikte belirler. Bu nedenle kurum teftişi sonuçlarından görevli personelin haberdar olması, sistemin geliştirilmesine katkısının sağlanması için ilgililerin katılacağı toplantılar düzenlenir.

   b) Teftiş raporunun düzenlenmesi: Teftiş raporu kurumu teftiş eden müfettişler tarafından düzenlenir, hata ve eksiklikler, birlikte gözden geçirilerek tamamlanır ve yazılır. Aslında teftiş sonuçları gözlem formları üzerinde yapılan değerlendirmede net olarak görülebilir. Ancak teftiş sırasında yapılan önerilerin uygulanması, davranışta meydana gelen değişiklikler, gözlem formunda yer almayan faktörlere ilişkin görüşler, teftiş raporunda yer alır.

   c) Teftiş defterlerine işlenmesi: Kurum teftişi, kurumda yapılan çalışmaları tümü ile değerlendirmek ve sistemi geliştirmek amacına yönelik olduğundan sonucun objektif olarak ortaya konulması gerekir. Kurum yönetiminin eksiklik ve hataların hangi alanda ve işlerde olduğunu bilmesi, bunların düzeltilmesine yardımcı olur. Bu nedenle teftiş raporu esas alınarak hazırlanan teftiş tebliği teftiş defterine yazılır veya bilgisayar çıktısı teftiş defteri sayfasına yapıştırılır.