KUTLUK DEVLETİ (681-745) (II. GÖKTÜRK DEVLETİ)
Göktürklerin Çin hakimiyetine girmelerinden 30 yıl sonra İlteriş Kağan'ın (Kutluk) Çin'e başkaldırması sonucu Göktürkler İkinci defa Kutluk Devleti adıyla kuruldu.
- En önemli hükümdarları Bilge Kağan iie kardeşi Kültigin'dir.
- Vezirleri Tonyukuk'tur. Devlet, bu dönemde kül­tür, edebiyat v,etarih alanında büyük geliÅŸmeler ya­şadı.   
-  Orhun Anıtları (Yazıtlar) dikildi. Bu yazıtlar Türk tarihi ve edebiyatına ait ilk yazıh belgelerdir.
-  Bilge KaÄŸan'dan sonra devlet zayıfladı. Basmii, Karluk ve Uygur Türklerince siyasi hayatları sona er­dirildi (745).