Egitim, Kultur ve Sanat 'ta Bilginin Net Kaynagi
Duyurular: Bilginin Net Kaynağı "ForumLopedi.Net"
 
*
Merhaba, Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya üye olun. Eylül 03, 2010, 01:44:59 ÖS


Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz


Sayfa: [1]
  Yazdır  
Gönderen Konu: Ünlü (Sesli) Uyumları  (Okunma Sayısı 3362 defa)
Admin
Administrator
Hero Member
*****
Mesaj Sayısı: 12137


Üyelik Bilgileri
« : Ekim 07, 2007, 11:32:26 ÖS »

Ünlü Uyumları:

a) Büyük Ünlü Uyumu:
*Bir sözcükte, ilk hecedeki ünlü harf kalın ise, diğer hecelerdeki ünlüler de kalın olmalıdır.
Yada ilk hecedeki ünlü harf ince ise, diğer hecelerdeki ünlüler de ince olmalıdır.

a, ı, o, u a, ı, o, u yada e, i, ö, ü e, i, ö, ü

Türkiye, şehir, kağıttan, çelimsiz, gözlükçü

Not: “-yor, -ken, -ki, -leyin, -daş, -gil, -mtrak” ekleri büyük ünlü uyumunu bozabilir.
Geliyor, kaçarken, sabahleyin, meslektaş, halamgil, yeşilimtrak

Not: Tek heceli sözcüklerde ve bileşik sözcüklerde büyük ünlü uyumu aranmaz.

Not: Yabancı dillerden dilimize giren sözcüklerde büyük ünlü uyumu bulunmayabilir.
Telefon, sinema, şikayet, mektup, istasyon

Not: Bazı Türkçe sözcükler, zamanla  ne uğrayarak büyük ünlü uyumu dışına çıkmıştır.
Ana Anne
Karındaş Kardeş
Alma Elma

b) Küçük Ünlü Uyumu:
Kural-1: Bir sözcükte, ilk hecede düz ünlü harf varsa, sonraki hecede de düz ünlü bulunmalıdır.
“a, e, ı, i” “a, e, ı, i”

Kural-2: İlk hecede yuvarlak ünlü harf varsa, sonraki hecede ya dar-yuvarlak, yada düz-geniş ünlü bulunmalıdır.
“o, ö, u, ü” ya “a,e” yada “u,ü”

*Küçük ünlü uyumunda hece hece ilerlemek esastır. Bir başa, bir sona bakılmaz. Yani sözcüğün ilk ünlüsüyle son ünlüsü uyuşmayabilir.
Ufaklık > u'dan sonra a, a'dan sonra ı gelebilir.
Sobacı > o'dan sonra a, a'dan sonra ı gelebilir.
Gelenek, eskimiş, izleyici, kayalık, umutsuz, üzüntü, sulak, köpek

* “-yor, -ki” ekleri küçük ünlü uyumunu bozabilir.

« Son Düzenleme: Aralık 22, 2008, 07:33:34 ÖS Gönderen: Forumlopedi » Logged
Sayfa: [1]
  Yazdır  
 
Şiir Bilgisi Düzyazı (Nesir) Türleri Söz Sanatları (Edebi Sanatlar) islamiyet öncesi Türk edebiyatı Halk Edebiyatı Divan Edebiyatı Tanzimat Edebiyatı Servet-i Fünun Edebiyatı Fecri Ati Edebiyatı Milli Edebiyat Dönemi Cumhuriyet Edebiyatı Edebi Akımlar Batı Edebiyatı Kurabiye Tarifleri Poğaça Tarifleri Patlıcan Yemekleri
Gitmek istediğiniz yer: