|
hatiç
|
 |
« : Temmuz 12, 2008, 04:38:16 ÖÖ » |
|
Birim sistemleri, herhangi bir büyüklüğü standart olarak kabul edilmiş bir niceliğe (birim) göre ölçmeyi sağlayan yöntemlere topluca verilen ad (Ölçme sistemleri de denir). Yiyecek ve içeceklerin, kumaşların öîçüm bir güneş saati. İLk bisiklet tasarımlarıyla ilgili bir resim. lerinden bir uzay aracının parçalarının çizimine kadar son derece çeşitli bir nesneler toplulu ğu bir ölçüm gerektirir ve bu ölçüm istenen niceliğin (uzunluk, genişlik, ağırlık, vb.), aynı türden bir standart birimle karşılaştırılın asıyla sağlanır, ölçümlerde temel olarak iki yola başvurulabilir: ölçülecek büyüklüklerin standart birimle (sözgelimi bir yapımın yüksekliğinin bir metre standardıyla) karşılaştırılmasına dayanan dolaysız ölçüm; başka büyüklüklerin fonksiyonu olan fiziksel değerlere uygulanan (sözgelimi hız, zaman ile uzayın fonksiyonudur ve hız ile uzamın dolaysız ölçülmesinden, hızın h'yle, aşılan yolun s'yle, bu yolu aşmak için gerekli zamanın t?y\e gösterildiği v=s/t formülüne dayanılarak hızın bulunması sağlanır) dolaylı ölçüm. Uzunluk, kütle (ağırlık) ve sıvıların ölçümü ticari alanda her dönemde büyük önem taşımış ve bunların ölçülmesi için bulunmuş sistemlere dayanılarak, herhangi bir mekanik birim üç- ya da daha az mekanik birimin birleşimi sayılıp (boyut analizi), sözgelimi hacim, uzunluk ve kütle cinsinden, güç de beygirgücü yerine kgxm2xsan3 cinsinden ölçülmüştür; aynı biçimde bütün mekanik birimler, metre, kg ve saniye cinsinden gösterilebilmek-. tedir. Temel standart birimler, herhangi bir zarar görmemeleri için güvenli yerlerde saklanır ve yerlerine onların ölçü alınmasıyla üretilmiş kopyaları (ikincil standartlar) kullanılır. Sözgelimi, uzunluk birimi m'yi gösteren, üstüne iki çizgi (aralarındaki açıklık m'ye eşittir) çizilmiş metal çubuk ve kütle (ağırlık) birimi olan metal blok Paris yakınlarında Sevres'de korunmaktadır. Nesnelerin gerek elle, gerek gözle (herhangi bir aygıttan sonuç okunurken, vb.) Ölçülmesinde her zaman yanlışlıklar yapılabildiğinden, her Ölçmede yapılabilecek en yüksek yanlış payını (belirsizlik) değerlendirmek için de Ölçütler konmuştur. Sözgelimi değeri 66,4 cm ile 66 cm arasında olan bir uzunlukta, mutlak belirsizlik 0,2/66,5=0,003'tür.
|