hastalanan insan böbre­ğinin işlevini üstlenmesi için geliştirilmiş aygıta verilen ad. Böbrekler yoluyla çıkarılamayan zehirli maddelerin
atılmasını, yani kanın temizlenmesini ve iç ortamın su-elektrolit dengesinin korunmasını sağlayan, özellikle böbrek yetmezliklerinde ve böbrek aktarımı bekleyen hastalarda kullanılan yapay böbrek makinesi (diallz makinesi ya da kısaca yapay böbrek de denir), bir sıvıda eritilmiş maddelerin delikli bir zardan geçirilerek ayrıl­masına dayanır: Hastanın kanı, yarı geçirgen bir zar aracılığıyla bileşimi normal kanınkine yakın bir çözel­tiyle (temizleme çözeltisi) temas durumuna getirilir ve iki yöndeki değiş-toku şiar, kan bileşimini normalleş­tirme eğilimi gösterir. Günümüzde iki tür yapay böbrek makinesi yaygın biçimde kullanılmaktadır: Bobinli yapay böbrek makinesi; plakalı yapay böbrek makinesi Bobinli yapay böbrek makinesinde, selofan, sarmal bir borucuk sistemi aracılığıyla bir yandan temizleme çözel-tisiyle, öte yandan da hastanın kanıyla ilişkili bir bobin oluşturur; kanla doldurulan bobin temizleme banyo­suna yerleştirilir; bir pompayla çekilen hastanın kanı bobinde dolaştırılarak temizlenip yeniden hastaya veri­lir. Plakalı yapay böbrek makinesinde zar, plakalar ara­cılığıyla birbirleri üstüne oturtulmuş selofan dikdörtgenlerden oluşmuştur; hastanın kanı, temizleme çözeltisinden ayrılmasını sağlayan iki selofan yaprağı arasında dolaşır; atardamar basıncı kanın aygıtta dolaşmasını sağlamaya yeterli olduğundan, pompa yoktur.

Daha geniş bilgi: Böbrek Hastalıkları ve Böbrek