|
yasemin01
|
 |
« : Temmuz 22, 2008, 09:54:40 ÖS » |
|
(H), en basit ve en hafif element; renksiz ve kokusuz bir gaz. Hidrojen atomları evrenin yaklaşık % 90'ını oluşturur. Öteki bütün elementlerin, «hidrojen füzyonu yoluyla meydana geldiklerine inanılmaktadır {bkz. Füzyon; Yıldız). Yeryüzünde hidrojenin hemen tümü, oksijenle birleşerek su haline gelmiştir. Bundan başka yeryüzündeki hidrojen mineral hidratları ve karbonla birlikte hidrokarbonlar olarak bulunur {bkz. Petrol). Laboratuvar-da hidrojen, sulandırılmış bir asidin çinko ya da başka bir elektropozitif metale1 etki ettirilmesiyle elde olunur. Sanayide ise hidrokarbonların buharla olan katalitik reak-siyonlanyla, Su Gazı (bkz.) yöntemiyle ya da bazı elektroliz reaksiyonlarının yan ürünü olarak elde edilir. Üretilen hidrojen üçte ikisi Haber Yöntemi {bkz.) ile amonyak yapımında kullanılır. Hidrojen bundan başka hidrojenlendirmede, petrol rafinerilerinde ve bazı metal oksitlerinden metalleri elde etmede kullanılır. Metanol ve hidrojen klorür, hidrojenden elde edilir. Yanıcı bir gaz olduğundan balonların ve hava gemilerinin doldurulmasında artık hidrojen yerine helyum kullanılmaktadır. Oksi-hidrojen kaynaklarında hidrojen kullanılır. Sıvı hidrojen roket, motorlarında yakıt olarak, kabarcık odalarında ve soğutucu olarak da kullanılmaktadır {bkz. Kriyojeni). Hidrojen son derece etkin, reaksiyonlara yatkın, bir gazdır. Hemen tüm diğer elementlerle ısıtıldığında hidrürleri verir. Ayrıca orta şiddette bir indirgeyici madde özelliğindedir. Periyodik tablonun herhangi bir grubuna kesin olarak yerleştirilemez, ancak H- iyonu meydana getirmek bakımından halojenlere; H + iyonu meydana getirmek bakımından da alkali metallere benzer (bkz. Asit). Her zaman için «bir» değerliklidir (bkz. Hidrojen-lendirme; Hidrojen Bağları). Bir hidrojen atomu, bir proton çekirdek çevresinde or-bitale yerleşmiş olan bir elektrondan yapılıdır. Bir hidrojen molekülünde ise, iki atom bir aradadır (H2). Bu atomlar para-hidrojende aynı, ortohidrojende zıt spinde-dir. özellikleri hafifçe birbirlerinden ıark-Iıdır. Oda sıcaklığında hidrojenin % 75'i or-to, % 25'i parahidrojen halindedir. Döter-yum ve tritium, hidrojenin izotoplarıdır {bkz. Hidrojen Bombası). Atom ağırlığı 1,008, en -259°C, kn -253°C'dir.
|