|
yasemin01
|
 |
« : Temmuz 27, 2008, 02:06:44 ÖS » |
|
Yeterli miktarda Dz-yon reaksiyonu verebilen maddenin, uygun biçimde yerleştirildiği ve bununla da denetim altmda zincirleme bir Fizyon (bkz.) reaksiyonunun başlatılıp sürdürülebildiği aygıt. Birçok reaktör çeşidi vardır. Bunların tümünde Nötronlar (bkz.), Gamma Işınları (bkz.) radyoaktif (bölünme [bkz. Fizyon) ürünleri ve ısı enerjisi üretilir. Fakat bir reaktör bunların genelde birisinden yararlanmak amacı ile yapılmıştır. Nötronlar, çekirdek fiziği [bkz. Nükleer Fizik) araştırmalarında ya da bazı yararlı Radyoizotop (bkz.)'lann üretiminde kullanılır. Ağır çekirdeklerin bölünme ürünleri büyük miktarlarda enerji içerirler. Bu enerji ısıya dönüşerek birçok yüksek-sıcaklıkta gerçekleştirilebilen işlemler için yararlı olur. Ayrıca, daha önemlisi bu ısıdan aşın ısınmış ve yüksek basınçlı su buharı elde etmede yararlanılır ki bununla buhar türbini döndürülerek elektrik üretilir. Bu tür' tesisler Nükleer Enerji Santralleri adını alırlar. Reaktörlerin çoğu elektrik üretimi için çalışırlar. Çok az bir "nükleer yakıt" (yani fizyon reaksiyonu verebilen bir madde) ile, özellikle küçük boyutlu bir reaktörü epey uzun süre çalıştırmak imkânı bulunduğu için, bazı küçük boyutlu reaktörler nükleer denizaltı gemileri ile su-üstü gemilerinde kullanılır. Elektrik enerjisi üreten reaktörlerde, nükleer yakıt genellikle parçacıklar biçiminde, onu saran bir nötron yavaşlatıcı [bkz. Nükleer Enerji), soğutucu görev yapan ağır su ya da sıvı sodyum İçinde bulunur. Bu madde yani ağır su ya da sıvı sodyum ise bir ısı değiştiricisinde içerdiği ısıyı suya aktararak aşırı ısınmış su buharı üretiminde kullanılır. Reaktör son derece kusursuz biçimde yalıtılmış ve dışarıya radyasyon sızması önlenmiş olmalıdır. Nükleer yakıt pahalıdır, ama belli bir miktarı, söz gelişi 1 kg.'ı binlerce kilogram taşkömürünün verebileceği enerjiye eşdeğer bir enerji sağlar. Küçük bir bölümü reaksiyona girmiş olsa bile, bir süre sonra nükleer yakıt yenisi ile değiştirilmelidir. Çünkü nötron emen bölünme ürünleri çoğalmış bulunmaktadır. Bu değiştirme ve radyoaktif olan fizyon ürünlerini güvenli bir yere toplamak işlemleri, bunları uzaktan kumanda ile yapan çok pahalı alet ve gereçler ister. Yeni hızlı doğurucu reaktörlerde ise bir yavaşlatıcı gerekmediği için bu sorun da yoktur. Bu reaktörlerde bir yandan uranyum-235 (U235) çekirdekleri fizyon reaksiyonuna uğrarken bir yandan da çıkan öteki nötronlar üran-yum-238 {U238) radyoaktif izotopunun, nep-tünyum üzerinden plütonyuma dönüşmesine yol açarlar. Bu sonuncu da radyoaktif ve fizyon reaksiyonu verebilen bir çekirdektir. O halde reaktör gerçekten hızlı bir doğurucudur. Geleceğin güç kaynaklan olacak daha etkin reaktörler yapımı üzerinde araştırmalar sürdürülmektedir.
|