(epilepsi), beyin kabuğunda olağan­dışı elektriksel etkinlik nedenine bağlı sü­reğen (uzun süren) bir beyin hastalığı; Hippokrat'ın "kutsal hastalığı". Konvülsi-yonlara ya da sinir sistemi işlevleri ile ilgili geçici rahatsızlıklara yatkın olma ne­deniyle meydana gelir. Birçok çeşidi var­dır; bunlardan dördü çok sık görülür: Grand mal denilen türünde konvülsiyonlar, kol ve bacaklarda ritmik sıçramalar ve sertleşme olur. Bunlarla birlikte bilinç kay­bı, idrar kaçırma, solunumun geçici olarak durması ve bazen Siyanoz (bkz.), ağızda köpüklenme ve dilin ısırılması gibi olaylar da gözükür. Petİt mal denilen şekil daha çok bit çocuk hastalığıdır. Krizler çok kısa sürer, çocuk bu sırada çevresinden haber­sizdir, elektroensefalografta karakteristik bozukluklar görülür. Odak şeklinde ya da Jackson tipi salada ritmik hareketler bir kol ya da bacakta başlar, giderek ötekiler­de de ortaya çıkar ve grand mal tipi bir konvülsiyona dönüşebilir. Temporal lob veya psikonıotor sara ise, organlarla ilgili anormal duyularla, alışılmadık kokularla, görme bozukluklarıyla veya anlak bozuk-luğuyla kendini gösterir. Ardından bilinç kaybı gelebilir ya da gelmeyebilir. Status epilepticus, krizlerin ardarda ve arada hiç bilinçli bir dönem bırakmaksızın yinelediği bir durumdur ve derhal tedavi gerektirir.
Epilepsi doğuştan yatkınlığa bağlı olarak birincil bir hastalık olabilir ve yaşamın erken dönemlerinde ortaya çıkabilir, trav­madan ya da beyinle ilgili cerrahi girişim­lerden, ensef al itten, beyin abselerinden, tü­mörlerden veya damar hastalıklarından sonra bir belirti biçiminde görülebilir. Sa­ra teşhisinde başlıca yardımcı, elektroense-falograftır. Elektroensefalogral (bkz.) sara­nın varlığım belirler, kökenini ortaya çı­karır ve yapısal bir nedene bağlı olup ol­madığı konusunda fikir verir. Saranın ikin­cil nitelik taşıdığı durumlarda cerrahi gi­rişim gibi yöntemler yararlı olabilir. An­cak hastaların uzun süre antikonvülsan ilaçlar kullanması gerekir. Fenitoin (Dilan-tin), fenobarbiton (bkz. BarbitüratlaT), eto-suksimid, karbamazepin, diazepam ve benzeri bileşikler, herbiri farklı sara tiple­rinde etkili olan önemli antikonvüls anlar­dır, özel bir beslenme rejimi jketogenik di­yet), bazı hastalara etkili olabilmektedir.