azot elementinin biyokimyasal dolaşımını belirtmek için kullanılan terim. Atmosferin % 78'ini oluşturan azot, kimyasal tepkimeye girmeyen bir gaz olduğundan, çok az canlı organizma tarafından değerlendirilebilir ya da "bağlanabilir." Mavi-yeşil suyosun-ları ile bazı bakteri türlerini içeren söz konusu organizmalarda amonyağa <NH;ı) dönüşen azot, amino asitlerin, proteinlerin, nükleik asitlerin ve azot içeren öbür bileşiklerin yapımında kullanılır. Azotu değerlendiren bakterilerden Rhizobium bakterileri bezelye, fasulye gibi baklagillerin ve yoncaların köküne yerleşirler. Azot, fırtınalı havalarda yıldırımın etkisiyle yükseltgenir ve oluşan azot oksit (NO) ile azot dioksit (N02), yağmur suyunda çözündükten sonra toprağa karışarak nitratları (NO3) oluştururlar. Bütün bitkiler topraktaki nitratları alarak, bunlardan gerekli azotlu bileşikleri elde ederler. Azotlu bileşiklerin bir bölümü yaprak, tohum ve meyvelerin dökülmesiyle yok olup gider; ama çoğu, bitki ölünceye kadar içinde kalır. Hayvanlars.a, doğrudan ya da dolaylı olarak bitkilerden aldıkları azotlu bileşikleri değerlendirip, fazlasını dışkı ya da sidikle atarlar. Atı lan artıkların ve bütün ölü organizmaların amonyağı nitratlara dönüştüren bakteriler tarafından ayrıştırıl -masından sonra, nitratlar toprağa döner. Sulu topraklarda yaşayan bazı bakteriler, nitratları parçalayarak, solunum için gerekli oksijeni alırlarken, açığa çıkan azotun atmosfere karışmasıyla çevrim tamamlanır. Modern tarım yöntemlerinde toprağa eklenen ve büyük bölümü akarsulara karışan nitratlı gübreler, doğadaki bu dengeyi bozmaktadır.