|
hatiç
|
 |
« : Temmuz 21, 2008, 02:54:42 ÖS » |
|
Kış uykusu, bazı memelilerin kış mevsiminde geçirdikleri "uyuşukluk" durumunu belirten terim. Yiyeceğin kıt olduğu kış mevsimini açlıktan ölmeden atlatmalarını sağlayan kış uykusuna, yatan hayvanların çoğu, beden sıcaklıklarını düşürürler. Böylece, organizmanın metabolizma hızı düşerek enerji harcanması engellenir ve bedendeki yağ yedekleri, ilkbaharda yiyecek yenidenbollaşmcaya kadar hayvana gerekii besini sağlar. Kış uykusu, iki yöntemle gerçekleşir: Beden sıcaklığının, denetlenmeksizin düşürülmesi; beden sıcaklığının, önceden belirlenmiş bir düzeye indirilmesi. Bazı yarasa türleri, birinci yöntemi uygulayıp, beden sıcaklıklarının çevre ısısı düzeyine kadar düşmesini sağladıklarından, donma tehlikesinin az olduğu mağaralarda ya da yapı-1 arda kış uykusuna yatarlar. Bu yöntemin, beden sıcaklığının aşırı düşmesi durumunda hayvanın donarak ölmesi sakıncası vardır; ama, yer sincabı gibi bazı türler, beden sıcaklığı tehlikeli düzeye indiği zaman kış uykusundan uyanırlar. îkinci yöntem, kış uykusu sırasında beden sıcaklığının denetlenmesidir: Yediuyuklayan, beden sıcaklığını, çevre ısısından birkaç derece yüksekte tutar; ayıların bütün kış süren uykuları sırasında, beden sıcaklıkları çoğunlukla 3-4 üC'a kadar düşer. Kış uykusuna yatan hayvanların çoğu, beden sıcaklıklarını birkaç dakika gibi bir sürede normale çevirebilir ve kış mevsiminde havanın ılık olduğu günlerde kış uykusuna ara verebilirler. Birkaç tür kuş da, kısa sürelerle kış uykusuna benzer bir duruma geçerler. Sözgelimi sinekkuş-lan, küçük boyutlu oldukları ve fazla enerjiye gereksinim duydukları için, geceleri beden sıcaklıklarını düşürürler.
|