|
hatiç
|
 |
« : Temmuz 23, 2008, 05:03:21 ÖS » |
|
Uçma, kuşlar, yarasalar ve kanatlı böceklerin hareket yöntemini belirten terim. Az sayıda başka hayvan da havada süzülmeye uyum sağlamış olmakla birlikte, gerçek uçma, yalnızca sözü geçen hayvanlara özgüdür. Kuşlar ya d'a yarasalar gibi omurgalılarınkinden farklı olan böcek uçuşunun mekanizması *böceklerde uçuş maddesinde işlendiğinden, burada yalnızca kuşların veyarasaların uçma yöntemleri üstünde durulacaktır. Kuşların kanat kesitleri, altına hava alabilecek biçimdedir: Üstü dışbükey, altı içbükey. Kanatların altından ve üstünden geçen hava, yukarı kaldırıcı bir etki yapar. Martılar, deniz kırlangıçları, albatroslar, vb. kuşlar, rüzgârı ve yükselen hava akımını baştan alarak kolayca yükselir, böylece uzun süre kanat çırpmadan süzülebilirler: Hava akımı olmadığı ya da biraz daha yükselmek gerektiği zaman kanat çırpmaya başvurulur. Kanatlar, göğüs kemiği boyunca sıralanan ve uzun kirişlerle kemiğe bağlanan kaldırıcı kaslar yardımıyla yukarı kalkar; gene göğüs kemiği boyunca dizilen güçlü, indirici kasların yardımıyla aşağı ve geriye doğru hareket ederek, hem yükselmeyi, hem de ilerlemeyi sağlayan itici gücü yaratırlar. Kanat kemiğinin gövde ile dirsek arasındaki bölümüne bağlı olan ikincil tüyler, kanada havada yükselmeyi sağlayan kesiti kazandırır. Durma, dengeleme ve dümen işlevleriniyse, kuyruk tüyleri üstlenmiştir. Yarasalar, kuşlardan ayrı bir evrim çizgisinde gelişmiş olmakla birlikte, iskelet yapıları ve uçuş biçimleri kuşlannkine benzer. Kanatlan, uçmaya uyum sağlayacak biçimde değişiklik geçirmiş dirsek ve kol kemikleriyle desteklenmiştir; uçuş gücünü göğüs kemiğindeki büyük kaslar sağlar. Kuşlar ile yarasaların uçuşları arasındaki temel fark, yarasalarda yükselmenin tüylerle değil, kollardan ayaklara kadar uzanan deriyle gerçekleşmesidir.
|